Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) và Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) đã cùng nhau gửi thư yêu cầu chính thức tới FIFA vào ngày 22 tháng 9 năm 2026, đề nghị tổ chức này giải ngân 2,1 tỷ USD từ quỹ dự phòng. Động thái này diễn ra sau khi dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) gây tranh cãi của FIFA bị hủy bỏ, làm dấy lên những lo ngại về quản trị tài chính và sự phân bổ nguồn lực trong bóng đá toàn cầu.
Các điểm chính
- UEFA và CONCACAF yêu cầu FIFA phân bổ 10 triệu USD cho mỗi trong số 211 liên đoàn thành viên trong chu kỳ 4 năm từ 2027-2030, tổng cộng 2,1 tỷ USD.
- Yêu cầu này xuất phát từ việc dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) bị hủy bỏ vào ngày 31 tháng 7 năm 2026, sau khi vấp phải sự phản đối mạnh mẽ.
- Các liên đoàn thành viên tin rằng FIFA có đủ nguồn dự trữ tiền mặt (ước tính 6 tỷ USD) để tài trợ cho bóng đá mà không cần đầu tư bên ngoài.
- Áp lực đang gia tăng lên Chủ tịch FIFA Gianni Infantino sau sự thất bại của FFE và những yêu cầu tài chính từ các liên đoàn.
- FIFA đã đạt doanh thu kỷ lục tại World Cup 2022 và dự kiến sẽ vượt qua con số này tại World Cup 2026, cho thấy tiềm lực tài chính mạnh mẽ.
Dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) thất bại và hệ quả
Dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) được Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đề xuất nhằm thành lập một công ty thương mại để quản lý các giải đấu của FIFA, bao gồm cả FIFA World Cup, với kế hoạch bán 20% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân. FIFA tuyên bố mục tiêu của FFE là “dân chủ hóa” bóng đá và tăng cường tài trợ cho các liên đoàn thành viên, hứa hẹn ngân sách lớn hơn cho phát triển bóng đá từ năm 2027 đến năm 2038.
Tuy nhiên, dự án này đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ cộng đồng bóng đá toàn cầu. UEFA, CONCACAF, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và nhiều liên đoàn khác đã chỉ trích FFE là “thất bại trong việc đánh giá” và là một “thiết kế nhằm hạn chế sự giám sát”. Sự hoài nghi và phản đối nhanh chóng đã dẫn đến các lời đe dọa tẩy chay từ các liên đoàn bóng đá châu Âu, buộc Gianni Infantino phải rút lại đề xuất gây tranh cãi này. FIFA đã chính thức hủy bỏ dự án FFE vào ngày 31 tháng 7 năm 2026.
UEFA và CONCACAF đòi giải ngân 2,1 tỷ USD
Sau khi FFE bị hủy bỏ, UEFA và CONCACAF đã không ngừng gây áp lực lên FIFA. Trong lá thư gửi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin và Chủ tịch CONCACAF Victor Montagliani đã đề xuất một kế hoạch phân bổ tài chính mới. Họ yêu cầu FIFA phân bổ 10 triệu USD cho mỗi trong số 211 liên đoàn thành viên trong chu kỳ 4 năm từ 2027-2030, tổng cộng khoảng 2,1 tỷ USD. Số tiền này được đề xuất để đầu tư trực tiếp vào cơ sở hạ tầng và phát triển bóng đá tại các quốc gia thành viên.
Lá thư của Ceferin và Montagliani nhấn mạnh rằng FIFA hiện có nguồn dự trữ tiền mặt khổng lồ, ước tính khoảng 6 tỷ USD. Phân tích của họ cho thấy FIFA có khả năng cung cấp nhiều hơn đáng kể cho các liên đoàn thành viên từ bảng cân đối kế toán của mình mà không cần đến sự tham gia của các nhà đầu tư bên ngoài. Điều này đặt ra câu hỏi về sự cần thiết của các dự án như FFE và cách FIFA quản lý nguồn tài chính dồi dào của mình.
Áp lực lên Chủ tịch FIFA Gianni Infantino
Gianni Infantino đã phải đối mặt với áp lực lớn kể từ khi dự án FFE sụp đổ. Việc các liên đoàn lớn như UEFA và CONCACAF công khai yêu cầu giải ngân một khoản tiền đáng kể từ quỹ dự phòng của FIFA cho thấy sự bất mãn ngày càng tăng trong nội bộ tổ chức. Các liên đoàn bóng đá châu Âu thậm chí đã từng đe dọa tẩy chay tất cả các giải đấu của FIFA cho đến khi kế hoạch FFE bị hủy bỏ, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng niềm tin.
Với doanh thu kỷ lục 7,6 tỷ USD tại World Cup 2022 và dự kiến sẽ đạt 13 tỷ USD tại World Cup 2026 với 48 đội tham dự, FIFA đang ở trong một vị thế tài chính mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc quản lý và phân bổ nguồn lực này một cách minh bạch và công bằng đang trở thành một thách thức lớn đối với ban lãnh đạo FIFA, đặc biệt là Chủ tịch Infantino. Quyết định của FIFA đối với yêu cầu 2,1 tỷ USD này sẽ có tác động đáng kể đến uy tín và vị thế lãnh đạo của ông trong tương lai.
Tương lai của tài chính bóng đá toàn cầu
Yêu cầu giải ngân 2,1 tỷ USD từ UEFA và CONCACAF không chỉ là một vấn đề tài chính đơn thuần mà còn là một phép thử đối với mô hình quản trị của FIFA. Nó đặt ra câu hỏi về việc FIFA sẽ phản ứng thế nào trước áp lực từ các liên đoàn thành viên, và liệu việc giải ngân số tiền này có ảnh hưởng đến các chương trình phát triển bóng đá hiện có của FIFA, như chương trình FIFA Forward hay không.
Ngoài ra, sự kiện này cũng sẽ cho thấy liệu các liên đoàn khác ngoài UEFA và CONCACAF có ủng hộ yêu cầu này hay không, và liệu FIFA có thực hiện những thay đổi nào trong quản trị tài chính để tránh những khủng hoảng tương tự trong tương lai. Việc phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả và minh bạch là chìa khóa để đảm bảo sự phát triển bền vững của bóng đá trên toàn thế giới.
Điều này có ý nghĩa gì đối với người hâm mộ và bóng đá
Cuộc khủng hoảng tài chính và yêu cầu giải ngân từ UEFA và CONCACAF có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của bóng đá ở cấp cơ sở và các giải đấu nhỏ hơn. Nếu FIFA đồng ý phân bổ số tiền này, các liên đoàn thành viên sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đào tạo cầu thủ trẻ và nâng cao chất lượng giải đấu quốc nội.
Điều này có thể dẫn đến một nền bóng đá toàn cầu mạnh mẽ và cân bằng hơn, mang lại lợi ích cho người hâm mộ thông qua những trận đấu chất lượng cao hơn và sự phát triển của các tài năng mới. Ngược lại, nếu FIFA từ chối, căng thẳng giữa tổ chức này và các liên đoàn có thể gia tăng, ảnh hưởng đến sự đoàn kết và hợp tác trong bóng đá thế giới.